Việc làm thêm ở Đà Lạt cho sinh viên và người mới đến

Nhiều bạn sinh viên và người mới lên Đà Lạt muốn tìm việc làm thêm để trang trải tiền trọ, tiền ăn. Đà Lạt là thành phố du lịch nên có khá nhiều việc theo ca, theo mùa. Nhưng cũng như mọi nơi, có không ít tin tuyển dụng lừa đảo nhắm vào người mới.

Bài này không hứa mức lương nào, vì lương đổi theo chỗ làm, theo mùa và theo thỏa thuận. Bài nói các nhóm việc hay gặp, cách tìm việc an toàn và những dấu hiệu cần tránh.

Ảnh: Phương Huy, CC BY-SA 4.0, qua Wikimedia Commons (nguồn)

Các nhóm việc làm thêm hay gặp

Dưới đây là những nhóm việc thường thấy ở một thành phố du lịch như Đà Lạt. Nhóm nào đang cần người thì tùy từng lúc, hỏi trực tiếp chỗ làm là chắc nhất.

Quán ăn, quán cà phê, nhà hàng

Phục vụ, pha chế, thu ngân, phụ bếp. Hay làm theo ca nên dễ xếp cùng lịch học. Mùa du lịch và dịp lễ thường cần thêm người.

Khách sạn, homestay

Lễ tân, dọn phòng, hỗ trợ khách. Biết tiếng Anh là lợi thế khi làm với khách nước ngoài. Có chỗ cần làm ca đêm, hỏi rõ trước khi nhận.

Bán hàng

Bán hàng ở cửa hàng, shop quần áo, cửa hàng đặc sản, cửa hàng tiện lợi. Một số chỗ cần làm cuối tuần và dịp lễ.

Nông nghiệp, vườn hoa, vườn rau

Đà Lạt và vùng xung quanh có nhiều vườn rau, hoa, dâu. Có việc theo mùa như thu hoạch, đóng gói. Việc này thường ở xa trung tâm, cần xe đi lại và làm từ sáng sớm.

Ảnh: FreemanKi, CC BY-SA 4.0, qua Wikimedia Commons (nguồn)

Gia sư, dạy kèm

Hợp với sinh viên có thế mạnh một môn học hoặc ngoại ngữ. Tìm qua người quen, trung tâm, hoặc nhóm phụ huynh. Nên gặp phụ huynh trực tiếp và thống nhất số buổi, cách trả tiền từ đầu.

Việc làm online

Viết bài, thiết kế, nhập liệu, chăm sóc khách hàng qua mạng. Nhóm này nhiều lừa đảo nhất, đọc kỹ phần dấu hiệu lừa đảo bên dưới.

Tìm việc ở đâu

• Hỏi trực tiếp: đi qua các quán, cửa hàng có dán giấy "Cần tuyển". Vào hỏi, gặp chủ quán, xem chỗ làm tận mắt. Đây là cách an toàn nhất.
• Nhà trường: hỏi phòng công tác sinh viên hoặc đoàn, hội sinh viên xem trường có kênh giới thiệu việc làm thêm không.
• Trung tâm Lưu trữ và Dịch vụ việc làm tỉnh Lâm Đồng: đơn vị nhà nước tư vấn, giới thiệu việc làm và tổ chức các phiên giao dịch việc làm, có phiên tổ chức ngay ở Đà Lạt. Theo dõi lịch phiên giao dịch trên báo Lâm Đồng hoặc hỏi trực tiếp trung tâm.
• Người quen, bạn cùng trọ, chủ trọ: người ở lâu thường biết chỗ nào đang cần người, chỗ nào trả lương đúng hẹn.
• Nhóm tuyển dụng trên mạng xã hội: có tin thật nhưng cũng nhiều tin lừa. Chỉ tin khi gặp được chỗ làm thật, người thật.

Dấu hiệu lừa đảo việc làm

Người mới đến, chưa quen ai, đang cần tiền là đối tượng kẻ lừa đảo nhắm tới. Cẩn thận khi gặp các dấu hiệu sau:

Đòi tiền trước

• Đòi phí hồ sơ, phí đồng phục, phí đào tạo, tiền cọc trước khi được nhận việc.
• Theo Bộ luật Lao động 2019 (Điều 17), người sử dụng lao động không được yêu cầu người lao động đặt cọc bằng tiền hoặc tài sản để bảo đảm việc làm, và không được giữ bản chính giấy tờ tùy thân, văn bằng, chứng chỉ của người lao động.

Nơi nào đòi bạn nộp tiền để có việc, hoặc giữ căn cước bản gốc, hãy dừng lại.

Việc nhẹ lương cao

• Hứa thu nhập rất cao cho việc rất dễ: "chỉ cần bấm like", "chỉ cần xem video", "chỉ cần đặt đơn hộ".
• Không cần kinh nghiệm, không cần gặp mặt, nhận ngay.

Làm nhiệm vụ, nạp tiền

Kiểu lừa hay gặp: bạn được giao "nhiệm vụ" nhỏ, được trả vài khoản nhỏ đầu tiên để tin. Sau đó được yêu cầu nạp tiền để làm nhiệm vụ lớn hơn, "hoàn tiền kèm hoa hồng". Khi đã nạp nhiều, tài khoản bị khóa, người kia biến mất. Việc thật không bao giờ bắt bạn nạp tiền để được làm.

Đòi thông tin nhạy cảm

• Đòi mật khẩu, mã OTP, ảnh hai mặt căn cước kèm ảnh chân dung qua tin nhắn khi chưa gặp mặt.
• Bảo cài ứng dụng lạ, bấm vào đường link lạ.

Không bao giờ đưa mã OTP cho bất kỳ ai, kể cả người tự xưng là nhà tuyển dụng.

Địa chỉ mập mờ

• Không có địa chỉ làm việc rõ ràng, hẹn gặp ở quán cà phê rồi đưa đi nơi khác.
• Tuyển đi làm ở tỉnh khác hoặc nước ngoài với hứa hẹn quá tốt.

Gặp dấu hiệu nghi ngờ, bạn có thể báo cho công an phường nơi bạn ở. Cách nhận ra người lừa đảo khi thuê trọ cũng tương tự, xem bài Tránh bị lừa tiền cọc khi thuê trọ online.

Trước khi nhận việc, hỏi rõ

• Công việc cụ thể là gì, làm ở đâu.
• Giờ làm, ca làm, có làm cuối tuần, lễ Tết không.
• Lương tính thế nào (theo giờ, theo ca, theo tháng), trả vào ngày nào, trả tiền mặt hay chuyển khoản.
• Thử việc bao lâu, thử việc có lương không.
• Có hợp đồng hay thỏa thuận bằng giấy không. Ít nhất nên có tin nhắn ghi lại những điều đã thống nhất.
• Nghỉ việc thì báo trước bao lâu.

Ghi lại ngày giờ làm của mình mỗi ngày, để đối chiếu khi nhận lương.

Giữ cân bằng với việc học

Với sinh viên, việc làm thêm nên giúp chứ không làm hỏng việc học:

• Chọn ca không trùng giờ học, không làm quá khuya trước ngày thi.
• Đi làm ca tối thì tính cả đường về: đường Đà Lạt ban đêm lạnh, có đoạn ít đèn, có sương. Xem bài Đi lại ở Đà Lạt.
• Mùa thi nên giảm ca hoặc xin nghỉ trước.

Chọn trọ gần chỗ làm

Nếu đã có việc ổn định, ở gần chỗ làm giúp đỡ tiền xăng và thời gian. Làm ca tối ở trung tâm thì ở gần trung tâm sẽ an toàn hơn khi về khuya. Tính tổng chi phí cả trọ lẫn đi lại ở bài Chi phí sống một tháng ở Đà Lạt.

Tóm lại

• Đà Lạt có nhiều việc theo ca ở quán, khách sạn, cửa hàng, vườn.
• Cách tìm an toàn nhất là hỏi trực tiếp, gặp chỗ làm thật.
• Không nộp tiền, không đưa giấy tờ bản gốc, không đưa mã OTP.
• Hỏi rõ lương, ngày trả, giờ làm trước khi nhận việc.

Tìm phòng gần trường hoặc chỗ làm trên bảng tin EZRoom.